Đau dạ dày là tình trạng phổ biến ở nhiều lứa tuổi, thường liên quan đến viêm loét dạ dày, trào ngược axit, rối loạn tiêu hóa hoặc thói quen ăn uống sinh hoạt không hợp lý. Bên cạnh việc nghỉ ngơi và theo dõi sức khỏe, chế độ ăn uống đóng vai trò rất quan trọng trong việc làm dịu cơn đau, bảo vệ niêm mạc dạ dày và hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn. Vậy khi bị đau dạ dày, nên ăn gì và cần kiêng ăn gì để tránh làm bệnh nặng hơn?
I. Người bị đau dạ dày nên ăn gì?
1. Thức ăn mềm, dễ tiêu hóa
Khi dạ dày đang bị tổn thương, nên ưu tiên các món ăn ít gây kích thích, dễ tiêu như:
- Cháo trắng, cháo yến mạch
- Cơm mềm, bún, phở nước thanh
- Khoai lang, khoai tây luộc
Những thực phẩm này giúp dạ dày giảm co bóp mạnh, hạn chế tiết axit quá mức.
2. Rau củ nấu chín kỹ
Rau xanh cung cấp vitamin và chất xơ, nhưng người đau dạ dày nên ăn rau đã nấu chín để tránh kích ứng:
- Bí đỏ, bí xanh
- Cà rốt, mồng tơi
- Rau cải ngọt
Tránh rau sống hoặc rau quá già, nhiều xơ cứng.
3. Trái cây ít axit
Một số loại trái cây giúp làm dịu dạ dày, hỗ trợ tiêu hóa:
- Chuối chín
- Táo ngọt (nấu chín hoặc ép)
- Đu đủ chín
Những loại quả này ít axit, giàu enzyme và chất xơ hòa tan, tốt cho niêm mạc dạ dày.
4. Thực phẩm giàu đạm nhẹ
Đạm giúp cơ thể phục hồi nhưng cần chọn nguồn ít béo, dễ tiêu:
- Thịt gà bỏ da
- Cá hấp, cá kho nhạt
- Trứng luộc hoặc trứng hấp
Nên ăn với lượng vừa phải, tránh ăn quá no.
5. Sữa và chế phẩm từ sữa phù hợp
Một số người đau dạ dày có thể dùng:
- Sữa tươi ít béo
- Sữa hạt (hạnh nhân, óc chó, đậu nành nhạt)
Sữa giúp trung hòa bớt axit, tuy nhiên nếu uống thấy đầy bụng thì nên giảm lượng.
6. Thực phẩm giúp bảo vệ niêm mạc dạ dày
- Mật ong nguyên chất (dùng lượng nhỏ)
- Bột nghệ hoặc tinh bột nghệ pha nước ấm
- Yến mạch
Những thực phẩm này được dân gian sử dụng để hỗ trợ làm dịu dạ dày và giảm cảm giác khó chịu.
II. Người bị đau dạ dày cần kiêng ăn gì?
1. Thực phẩm cay nóng, nhiều gia vị
Đây là nhóm cần kiêng tuyệt đối:
- Ớt, tiêu, sa tế
- Mù tạt, ớt bột
- Các món nướng cay
Gia vị cay làm tăng tiết axit, khiến cơn đau dạ dày trở nên dữ dội hơn.
2. Đồ chiên rán, nhiều dầu mỡ
- Gà rán, khoai tây chiên
- Xúc xích, lạp xưởng
- Đồ ăn nhanh
Chất béo khó tiêu khiến dạ dày phải hoạt động nhiều, gây đầy bụng và đau âm ỉ.
3. Thực phẩm chua, nhiều axit
Người đau dạ dày nên hạn chế:
- Chanh, cam, quýt
- Me, xoài xanh
- Dưa muối, cà muối
Axit trong các thực phẩm này dễ làm tổn thương niêm mạc dạ dày.
4. Đồ uống kích thích
- Rượu bia
- Cà phê, trà đặc
- Nước ngọt có gas
Những loại đồ uống này làm tăng axit và gây kích ứng mạnh cho dạ dày.
5. Thực phẩm cứng, khó tiêu
- Các loại hạt rang cứng
- Thịt dai, khô
- Bánh kẹo cứng
Chúng khiến dạ dày phải co bóp mạnh, làm cơn đau kéo dài.
6. Ăn quá mặn hoặc quá ngọt
- Đồ muối mặn
- Bánh kẹo ngọt, kem lạnh
Ăn mặn dễ làm tổn thương niêm mạc, còn đồ ngọt gây đầy hơi, khó tiêu.
III. Thói quen ăn uống tốt cho người đau dạ dày
Bên cạnh việc chọn thực phẩm phù hợp, người đau dạ dày cần lưu ý:
- Ăn đúng giờ, không bỏ bữa
- Chia nhỏ bữa ăn trong ngày
- Ăn chậm, nhai kỹ
- Không nằm ngay sau khi ăn
- Tránh căng thẳng, thức khuya
Chế độ ăn uống khoa học kết hợp sinh hoạt điều độ sẽ giúp dạ dày có thời gian hồi phục tốt hơn.
Kết luận
Khi bị đau dạ dày, ăn đúng và kiêng đúng là yếu tố quan trọng giúp giảm cơn đau, hạn chế kích ứng và hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động ổn định. Người bệnh nên ưu tiên thực phẩm mềm, dễ tiêu, ít axit và tránh xa đồ cay nóng, chiên rán, rượu bia. Việc duy trì chế độ ăn uống lành mạnh không chỉ giúp dạ dày dễ chịu hơn mà còn góp phần nâng cao sức khỏe lâu dài.
Bài viết mang tính tham khảo về chăm sóc dinh dưỡng, không thay thế cho tư vấn y tế chuyên môn.